In een recent artikel in Nutrition Bulletin leggen de Nederlandse emeritus-hoogleraar Fred Brouns en zijn collega’s een reeks misverstanden rondom (wit)brood bloot. ‘De kern van het van wat wij heden weten is dat volkorenbrood aantoonbare voordelen biedt, maar dat witbrood niet de gezondheidsvijand is die soms wordt gecommuniceerd.’
Door de betaalbaarheid, houdbaarheid en brede acceptatie speelt witbrood wereldwijd een belangrijke rol, zeker in lagere inkomensgroepen, laat Fred Brouns weten. ‘Het totaalpatroon van voeding speelt een grote rol.’ De emeritus-hoogleraar en zijn collega’s doen hun visie uit de doeken in Nutrition Bulletin en bij de Nederlandse Vereniging voor Diëtisten.
Witbrood substantiële bron
Omdat witbrood door vrijwel alle sociaaleconomische groepen wordt gegeten, is het bovendien een substantiële bron van energie, vezels en micronutriënten, aldus de onderzoekers. In met name lagere inkomensgroepen vormt witbrood een belangrijk onderdeel van de dagelijkse voeding.
In landen zoals het Verenigd Koninkrijk, waar veel onderzoek wordt gedaan naar witbrood omdat het daar veel wordt gegeten, wordt witbrood verplicht verrijkt. Dat gebeurt onder meer met calcium, ijzer en B-vitamines. ‘Daardoor levert het alsnog een belangrijke bijdrage aan de inname van essentiële voedingsstoffen’, aldus Brouns c.s.
Ultra bewerkt voedsel?
Brood is wereldwijd nog altijd een van de belangrijkste voedingsmiddelen, weten de wetenschappers. In Westerse landen staat de productgroep echter geregeld onder druk. Vooral witbrood krijgt de schuld van vermeende negatieve effecten, zoals snelle bloedsuikerpieken en darmklachten. Het wordt bovendien geregeld gerekend tot bewerkt en zelfs ultra bewerkt voedsel (ultra-processed foods – UPF).
In elk geval verpakt fabrieksbrood wordt tot UPF gerekend, volgens de zogeheten Nova-classificatie. Volgens onderzoeker en hoofdauteur Peter R. Shewry is er echter geen bewijs dat bij brood gebruikte additieven op zichzelf schadelijk zijn. De meeste stoffen komen van nature ook in voeding voor en worden al tientallen jaren veilig gebruikt
Wat de mogelijke effecten van emulgatoren op de darmgezondheid zijn verdient volgens Shewry wel vervolgonderzoek, maar voor negatieve effecten zijn vooralsnog geen bewijzen.
Gezondheidseffecten volkoren
Dat volkorenbrood meer vezels, vitaminen en mineralen bevat dan witbrood staat vast. In Nederland worden onder meer door het NBC veelvuldig campagnes ingezet om de volkorenbroodconsumptie aan te jagen.
Deze voedingsstoffen in volkoren bevinden zich vooral in zemel en kiem, die bij het vermalen tot witte bloem grotendeels verdwijnen. Toch benadrukken de onderzoekers dat dit verschil niet betekent dat witbrood ongezond is.
Geen wezenlijk verschil met witbrood
Volgens hen wordt de hogere inname van volkorenproducten geassocieerd met een lager risico op chronische ziekten zoals type 2 diabetes, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. De gezondheidswinst lijkt zodoende vooral te komen door het hogere vezelgehalte en de aanwezigheid van diverse bioactieve stoffen in de buitenste lagen van de graankorrel. Controle-studies laten echter geen wezenlijke verschillen zien tussen wit- en volkorenbrood.
Broodstructuur en maaltechniek kunnen minstens zo belangrijk zijn als het type meel”
— Peter Shewry, Fred Brouns c.s.
Dat is interessant. Alleen broden met intacte of grof gemalen granen, dus met een grovere structuur, geven duidelijk lagere glucosepieken na een maaltijd. Daarmee wordt volgens de onderzoekers duidelijk dat broodstructuur en maaltechniek minstens zo belangrijk kunnen zijn als het type meel.
Leuk weetje over team Visma-Lease a Bike
Bij Team Visma | Lease a Bike gebruiken ze wit of volkorenbrood. In een zware rit zoals bergritten krijgen de renners witbrood om de koolhydraten sneller je lichaam in te krijgen. Volkorenbrood wordt gegeten bij rustige ritten of na de race om door de juiste vezels een langzamer opname van de koolhydraten binnen te krijgen.